Giao việc để có kết quả và có người trưởng thành
Nếu mọi việc quan trọng đều phải chờ một người, tổ chức vừa chậm vừa dễ gián đoạn. Giao việc và phát triển nhân sự giúp người quản lý có thời gian cho trách nhiệm lớn hơn, đồng thời tạo đội ngũ đủ sức tiếp nhận công việc.
Giao nhiệm vụ cùng điều kiện thực hiện
Nêu kết quả cần đạt, phạm vi, đầu vào, hạn, tiêu chí kiểm tra và người hỗ trợ. Làm rõ người nhận được tự quyết đến đâu, trường hợp nào phải hỏi và khi nào cần báo cáo. Giao cho một đầu mối chịu trách nhiệm; đừng gửi chung cho cả nhóm rồi hy vọng sẽ có người làm.
Chọn mức tự chủ theo năng lực và rủi ro. Có việc cần “tìm hiểu rồi đề xuất”; có việc cho phép “tự xử lý trong giới hạn và báo kết quả”. Quyền hạn phải đủ để thực hiện nhiệm vụ. Việc phân công nội bộ không tự chuyển thẩm quyền ký, phê duyệt hoặc trách nhiệm được quy định ở hồ sơ của dự án.
Người quản lý vẫn cần kiểm soát kết quả, nhưng không nên yêu cầu báo cáo dày đến mức người nhận không còn thời gian làm. Thống nhất các điểm kiểm tra theo mốc hoặc dấu hiệu bất thường. Khi việc vượt khả năng, chia nhỏ hoặc bổ sung hỗ trợ thay vì chỉ nhắc “cố gắng lên”.
Hướng dẫn trực tiếp hay gợi mở?
Hướng dẫn trực tiếp phù hợp khi người nhận chưa biết cách làm, việc có yêu cầu rõ hoặc cần xử lý nhanh. Gợi mở phù hợp khi cần rèn khả năng tự tìm giải pháp. Có thể hỏi: “Mục tiêu của việc này là gì?”, “Anh/chị thấy có những phương án nào?”, “Điều gì có thể làm phương án này thất bại?”
Không biến gợi mở thành trò đoán đáp án của cấp trên. Nếu đã có quy trình bắt buộc hoặc người thực hiện cần chỉ dẫn ngay, hãy nói rõ. Khi bản thân chưa đủ chuyên môn, người quản lý có thể giúp cấu trúc vấn đề nhưng phải mời người có năng lực phù hợp đánh giá giải pháp; câu hỏi hay không thay thế kiểm tra kỹ thuật.
Lập bản đồ năng lực và người thay thế
Với từng nhóm việc, ghi người đang làm được, bằng chứng, người có thể hỗ trợ và khoảng thiếu. Có thể bắt đầu bằng mức đơn giản: cần hướng dẫn; làm được trong phạm vi xác định; làm độc lập; có thể hướng dẫn người khác. Mức này là công cụ quản lý nội bộ, không thay chứng chỉ hoặc điều kiện hành nghề.
Đặc biệt chú ý công việc chỉ một người hiểu hoặc giữ dữ liệu. Bố trí bàn giao, tài liệu và làm kèm để có người thay thế. Mục đích là giảm sự phụ thuộc, giúp nhân viên có thể nghỉ hoặc chuyển việc mà không khiến cả nhóm dừng lại.
Phát triển nghề nghiệp bằng tiêu chí rõ
Kế hoạch phát triển nên gắn với công việc thực: khoảng năng lực cần bổ sung, nhiệm vụ luyện tập, người hỗ trợ, thời điểm đánh giá và bằng chứng. Không đánh giá chỉ bằng số khóa học đã tham gia.
Công khai yêu cầu của từng bậc nghề nghiệp: phạm vi công việc, mức tự chủ, độ phức tạp, chất lượng và khả năng phối hợp. Tách năng lực chuyên gia khỏi năng lực quản lý; kỹ sư giỏi không nhất thiết phải trở thành trưởng nhóm mới có đường phát triển. Không hứa tăng chức hoặc tăng thu nhập khi chưa có thẩm quyền.
Tình huống thực hành
Giả sử chỉ huy trưởng đang tự tổng hợp báo cáo mỗi ngày. Có thể giao kỹ sư đầu mối lập bản đầu theo mẫu, quy định nguồn dữ liệu và giờ chốt. Vài kỳ đầu cùng đối chiếu các lỗi; khi ổn định thì giảm mức can thiệp. Chỉ huy trưởng dành thời gian đọc xu hướng, tháo gỡ vướng mắc và đưa quyết định.
Sau một tháng, kiểm tra hai kết quả: báo cáo có đúng và đúng hạn hơn không; người nhận đã tự xử lý được những bước nào. Nếu chỉ chuyển việc gõ bảng nhưng mọi suy nghĩ vẫn dồn lên cấp trên, việc phát triển mới đi được một phần.
